Autori Tema: Histori e Hershme - Pellazge, Ilire dhe Epirote  (Lexuar 3041 herë)

0 Anëtare dhe 1 Vizitor po shikojne kete teme.

Jashtë Linjë ★GOTIKA★

  • Lumiere Divine
  • Supreme Moderator
  • Senator ne Nastradini.com
  • ****
  • Postime: 37989
  • Popullariteti: 460
Histori e Hershme - Pellazge, Ilire dhe Epirote
« Me: Janar 12, 2009, 09:24:44 MD »
Mbas vdekjes se Aleksandrit te Madh ne shekullin e katert para eres sone, Mbreteria e epirit filloi te rritej. Epiri perbehej kryesisht prej fisit Ilir te quajtur Molossi. Molosset ishin nje fis i fuqishem i cili kishte marre pjese edhe ne luften e peloponezit. Molosset ju bashkuan mbreterise Ilire, kunder dy aleancave Greke, te ashtuquajtura aleanca Achean, dhe aleanca Aetolian.
Ne kete Kohe Greket po zhvillonin luftera per therrime nga perandoria e rrenuar e Aleksandrit. Heredoti, historiani me i besueshem Grek njofton se "Epiri eshte i banuar nga popuj jo-greke te cilet flasin nje gjuhe Barbare".
Ai shton se keta popuj ne nje kohe te lashte quheshin Pellazge (domethene me te hershem se toka). Keta pellazge njofton Heredoti si edhe Thucididi, jane ata te cilet shpiken panteonin e perendive, te cilin greket e adoptuan me vone. Eshte e qarte se Zeusi Aferdita, Ethina, Thetis Ari etj nuk mund te jene perendi greke pasi keto fjale nuk kane asnje kuptim ne greqisht, por ne nje gjuhe tjeter, gjuhen shqipe.
Ne nje kohe te lashte pellazget kane banuar ne Athine si edhe ne gjithe territorin e Greqise pervec ishujve. Ata gjithashtu kane ndertuar murin perreth Akropolis ne Athine sepse pellazget njiheshin si muratore te shkelqyer, nen pagen e qeverise athinase, e cila me vone rrefuzoi pagese dhe i ndoqi Pellazget nga territori i saj.
Sic dihet ne mitologjine shqiptare, gojedhana te tilla si ajo e Rozafes, dhe Argjiros tregojne se ndertimet e keshtjellave si edhe flijimet berbejne nje pjese te konsiderueshme e kultures shqiptare. Ky fakt perforcon prejardhjen e shqipetareve nga Pellazget te cilet ishin nje nga popujt me te hershem Arjan ne Ballkan. Pellazget kane qene nje fis ose grup fisesh Ilire, te cilet permenden nga Homeri sebashku me fise te tjera Ilire si Dardanet, Taulantet, Enkelejdet etj, te cilet luftuan kunder Akejve ne luften e Trojes si aleate te mbretit Priamit dhe Hektorit ne mbrojtje te Trojes.Greket krijuan koloni ne territoriet e mbreterive Ilire dhe Epirote sidomos ne ishullin e Kelqyres si edhe ne Apollini dhe Dyrrachium (Durres). Keto Koloni u formuan vecanerisht per arsye tregetie. Iliret nuk kundershtuan krijimin e ketyre kolonive per dy arsye; Se pari sepse i jepte atyre mundesine te tregetonin me vende te ndryshme sidomos per blerje parzmoresh shpatash etj, te cilat prodhoheshin ne greqi vecanerisht per shije Ilire te dekoruara me figura gjeometrike, te cilat ishin te modes ne Iliri, dhe se dyti sepse iliret nuk e kishin tradite tregetine si zanat te trasheguar, por preferonin lufte dhe plackitje, pasi Iliret kane pasur nje tradite luftarake.

Kur Mbreti Pirro (Pyrrhus) lindi ne familjen mbreterore Epirotase, ai u urzupua nga nje feud familiar i cili e perndoqi Pirron nga mbreteria Epirotase.
Pirroja u detyrua te gjente mbrojtje ne mbreterine mike te Taulanteve te cilet ne ate kohe zoteronin territoret e Shqiperise qendrore perreth Durresit. Mbasi arriti nje moshe te pjekur, Pirroja i mbeshtetur nga nje force Taulante pushtoi Epirin dhe perndoqi urzupuesit e tij. Me pas Pirro vijoi te perforconte pushtetin me lidhje martese. Ai u martua me Brikenen. Brikena, ishte e bija e mbretit te fuqishem Dardan Bardhyli. Gjithashtu Pirro perforecoi aleancen e tij me fisin e Taulanteve. Mbas ketyre veprimeve, Pirro aneksoi territoret Ilire ne veri deri ne Shkoder (Scodra), si edhe ne lindje duke pervetesuar territore ne Maqedoni dhe jug duke pushtuar Greqine Veriore. Vemendja e Pirros me vone u kthye nga perendimi, dhe vecanerisht nga republika e re e Romes, e cila sapo kishte filluar te zgjerohej. Pirroja kaperceu detin dhe luftoi dy beteja te rrepta me Romaket te cilat i fitoi por me humbje te medha. Fatkeqesisht duke marshuar ne nje qytet te pushtuar nje grua hodhi nje vazo lulesh nga nje vend i larte, e cila e goditi Pirron ne koke dhe e la te vdekur.

Vdekja e Pirros ishte nje fatkeqesi e paimagjinueshme per boten Ilire. Ai u varros me madheshti si nje hero i Epirit dhe si nje Aleksander i dyte. Menjehere pas vdekjes se tij Perandoria epirotase u shemb. Shume Greke, perpiqen ta helenizojne figuren e Pirros, por kjo genjeshter eshte e kote sepse ai kurre nuk ju bashkua ceshtjes greke, por gjithmone luftoi kunder tyre duke pushtuar Greqine.

Mbas Vdekjes se Pirros, Nje force e re u shfaq ne veri te Epirit. kesaj rradhe ishte mbreti Ilir Agron i cili ngriti flamurin mbi kryeqytetin e mbreterise se vet Shkodres. Agroni e deklaroi mbreterine e vet dhe shfaqi deshiren per te vazhduar rrugen e Pirros. Mbasi perforcoi lidhjen me Dardanet, Agroni e ktheu vemendjen drejt jugut. Ai aneksoi territoret e Molosseve te cilet i kerkuan ndihme Agronit kundrejt aleancave Greke te cilat u perpoqen te perfitonin nga vdekja e Pirros per te pushtuar territor ne Epir. Agroni dergoi floten e vet e cila zmbrapsi dhe shkaterroi forcat greke. Suksesi i arritur ne Epir i dha Agronit zemer per te zhvilluar pushtimet ne Greqi. Mbas disa fitoresh te shpejta te Flotes, Agroni dergoi ushtrine tokesore nen komanden e Skerdilaidit e cila mposhti keqazi forcen me te madhe Greke te derguar kundrejt tyre. Mbas kesaj fitore Greket filluan ti trembeshin jo vetem humbjes se kolonive te tyre si ato te Apollonise dhe Durresit te cilat ishin tashme ne duart e Ilireve, por gjithashtu humbjen perfundimtare te Greqise. Ata derguan nje seri ankesash drejtuar senatit Romak, duke u ankuar se Iliret po kercenonin tregtine Greko-Romake, mirepo
Romaket nuk shfaqen interes per fatin e Greqise pasi ishin te zene me luftrat e tyre Kunder Kartagjenes.
Nderkohe lajmi i fitores se madhe arriti Agronin i cili u gezua aq shume sa shtroi nje banket te madh ne te cilin piu aq shume vere sa mbas tri ditesh vdiq.

Vdekja e mbretit Agron ishte humbja e dyte e njembasnjeshme mbas vdekjes se Pirros e cila edhe njehere paralizoi fuqizimin e rrufeshem te Ilireve. Por kjo humbje ishte me e madhe se sa ajo e Pirros pasi Agroni nuk kishte asnje mashkull i cili mund te merrte frenat e mbreterise. Pushteti i kaloi automatikisht gruas se tij, mbretereshes Teuta. Fitoret e njembasnjeshme te ushtrise Ilire vazhduan ne greqi nen
Mbretereshen Teuta e emertuar mbreteresha e detrave. Flota Ilire paralizoi cdo levizje te cdo force qe perpiqej te kalonte adriatikun, tregetia greko-Romake filloi te paralizohej.
Ne keto rrethana Romaket, te cilet ishin duke perfunduar kapitullimin e Kartagjenes ndjene nje detyrim te dergonin nje delegacion tek Mbreteresha Ilire per ti kerkuar asaj te ndalonte piraterine Ilire ndaj anijeve Romake. Dy konsuj u derguan ne Shkoder me detyren qe te transferonin kete mesazh. Por Teuta u tregua nje diplomate e pa-zote per te shmangur nje konflikt me Romen e cila ishte gjithashtu nje force ne rritje duke u fuqizuar cdo dite e me teper. Qendrimi i matur i mbreterve te meparshem Ilire te cilet preferuan nje Aleance me Romen, nuk u mor parasysh nga Teuta, e cila ishte e fryre nga fitoret e njepasnjeshme, fitore te cilat ishin merita e mbretit te vdekur Agron.

Por Agroni nuk mund te ngrihej nga varri per te kerkuar llogari. Konsujt Romake kerkuan prej Teutes vetem qe ajo te ndalonte piraterine Ilire ndaj anijeve Romake. Kjo ne cdo rrethane ishte nje kerkese e arsyeshme. Teuta pa fshehuar ironine u pergjigj se ajo do te bente cmos te ndalonte floten perandorake qe te plackiste anijet romake, por ajo nuk kishte mundesi qe ti jepte fund tradites pirate te Ilireve. Kjo pergjigje shkaktoi nje nervozizem nga ana e romakeve te cilet premtuan se Mbretet Ilire do te mesonin qe te permiresonin mardhenjet me shtetasit e tyre. Mbas kesaj pergjigje Teuta dhe obortaret e saj fyen dhe nxorren jashte konsujt Romake. Ky gabim fatal diplomatik i Tutes u perforcua nga dergimi i saj i dy anijeve te cilat interceptuan anijet e konsujve Romake duke i mbytur ato dhe duke vrare te gjithe romaket. Mbas ketij veprimi Senati Romak unanimisht deklaroi lufte kundrejt Perandorise Ilire.
Megjitheqe deri ketu sjellja e Teutes mund te admirohej disi duke u cilesuar si nje shprehje krenarie, sjellja e saj e mepasme nuk mund te vleresohet ne asnje pikepamje. Mbasi Roma dergoi floten e saj drejt e ne Durres, Teuta nuk morri asnje mase per tu pregatitur dhe per te perballuar sulmin Romak. Perkundrazi, sapo mesoi per ardhjen e Romakeve, ajo menjehere braktisi Shkodren dhe u fsheh ne mbreterine fqinje Dardane sebashku me motren e saj Triteuta.

Romaket arriten nje fitore te lehte. Natyrisht kur ushtria mesoi per arratisjen e Teutes, ata u diskrajuan dhe u shperndane duke i lene legjioneve romake nje porte te hapur per pushtimin e Ilirise. Romaket nuk depertuan ne Iliri, por vetem moren nen kontroll portet e Durresit dhe Apollonise. Mirepo bisha romake tashme kish marre ere fitimit qe mund ti sillte pushtimi i Ilirise vecanerisht kur ky pushtim doli kaq i thjeshte. Me vone Romaket do te ktheheshin ne Iliri kesaj rradhe per ta pushtuar krejt mbreterine ilire. Nen komanden e nje mbreti renegat Maqedonas te quajtur Dhimiter Iliret do ti kunderviheshin Romes perseri, kesaj rradhe te pergatitur. Por mediokriteti i ketij komandanti nuk mund te krahesohej me mbretet fatkeqe Ilire Agron dhe Pirro. Mbas nje lufte te gjate romaket pushtuan Mbreterine Ilire duke marre Shkodren. Por ata u gabuan rrende kur menduan se Iliret do te pushtoheshin kollaj, Qendresa do te vazhdonte deri ne shekullin e IX Pas Eres se Re.
Nen komanden e rebelit Bato, Peonet, fisi me luftarak ilir i cili banonte ne territorin e sotshem te Malit te Zi, do ta conin Romen ne buze te shkaterrimit 
« La beauté n'est pas dans le visage, la beauté est une lumière dans le cœur. »
Khalil Gibran!

Jashtë Linjë conrad

  • anetare i/e respektuar.
  • ***
  • Postime: 465
  • Popullariteti: 45
  • Jeto dhe leri edhe te tjeret te jetojne.
    • Bigoo.ws
Histori e Hershme - Pellazge, Ilire dhe Epirote
« Pergjigju #1 Me: Shtator 09, 2011, 05:35:30 PD »
Pakez qartesim:
1-Iliria ishte nje konklomerat etnishe fisesh te ndryshem qe kurre nuk arriten te bejne nje aleance  te perbashket  nderilire, parndaj dhe Roma arriti ti mposhte dhe te pushtoje Ilirine. Duke njohur natyren luftarake dhe liridashese te ilireve e shfrytezoi kete te fundit ne interes te saj. Ndaj dhe e  shnerroi   ate nje vend starategjik dhe pike rekrutimi per legjionet romake. Pra nje Galia e dyte.   Per te mos i patur me si kundershtare prapa shpine u dha mjaft liri dhe nje fare pamvaresie duke i lejuar te vetqeveriseshin nga mbreterit e tyre qe tashme ishin vasale te Romes. Ne kohen e Ilreve nuk kishte shtete por principata ose qytetshtete. Jo rralle iliret  benin aleanca  me qytetshtete te huaja dhe gjendeshin perballe njeri-tjetrit  si kundershtare ne dy anet e kampeve nderluftuese.
2-Pelazget kane qene edhe banore te ishujve. Kur edhen doret i debuan pelazget nga disa ishuj por jo te gjithe. Samothraki, Lemons Krete etj vazhdua te banoheshin nga pelasget.
3- Pirroja u vra ne nje nga rruget e qytetit te Argosit pelazg ne peloponez nga nje grua qe i  hodhi nje vazo ne  koke nga kati i siperm i shtepise. Pirro edhe pse mbret mori pjese si prires ne misionin e fshehte dhe ra ne perpjekje per  te hapur dyert e qytetit.